قرآن وجود خدا را امری فطری و بدیهی می‌داند و به طور مستقیم برای اثبات آن بحث مستقلی مطرح نمی‌کند، اما به صورت غیرمستقیم استدلال‌هایی ارائه می‌دهد. در بسیاری از آیات نیز با یادآوری بدیهیات عقلی و توجه دادن به واقعیت‌های قابل مشاهده در جهان و ویژگی‌های پدیده‌ها، انسان را به درک وجود و حقانیت خدا هدایت می‌کند.

قرآن وجود خدا را امری فطری و بدیهی می‌داند و به طور مستقیم برای اثبات آن بحث مستقلی مطرح نمی‌کند، اما به صورت غیرمستقیم استدلال‌هایی ارائه می‌دهد. در بسیاری از آیات نیز با یادآوری بدیهیات عقلی و توجه دادن به واقعیت‌های قابل مشاهده در جهان و ویژگی‌های پدیده‌ها، انسان را به درک وجود و حقانیت خدا هدایت می‌کند.

در نگرش قرآن، وجود خالقی دانا و توانا برای جهان امری بدیهی یا نزدیک به بدیهی است و برای درک آن نیازی به استدلال‌های پیچیده فلسفی نیست. کافی است انسان با دقت به خود و پدیده‌های شگفت‌انگیز جهان بنگرد تا نشانه‌های قدرت و تدبیر الهی را مشاهده کند. از این رو قرآن و سخنان امیرمؤمنان(ع) آفرینش و نظم موجود در جهان را دلیلی روشن بر وجود خدا می‌دانند و تردید در آن را شگفت‌آور می‌شمارند.

قرآن خداشناسی را امری فطری می‌داند و معتقد است انسان به طور سرشتی شناختی از خدا دارد و می‌تواند بدون آموزش او را درک کند. این معرفت در وجود انسان باقی است، هرچند ممکن است بر اثر غفلت کم‌رنگ شود، اما در شرایط سخت دوباره آشکار شده و انسان را به سوی خدا متوجه می‌سازد.

در معارف اسلامی، قلب یکی از مهم‌ترین ابزارهای شناخت است و از طریق آن «معرفت شهودی» حاصل می‌شود؛ یعنی درکی بی‌واسطه از حقیقت. قرآن و روایات قلب را محل فهم و دریافت الهامات می‌دانند و بیان می‌کنند که با پاکی نفس، نوری از معرفت در آن پدید می‌آید. هرچند شناخت کامل ذات خدا ممکن نیست، اما انسان می‌تواند تجلیات و صفات الهی را به صورت شهودی درک کند؛ در حالی که عواملی مانند دلبستگی به دنیا، غرور و غفلت مانع این شناخت می‌شوند.

در قرآن واژه «عقل» به صورت اسم نیامده، اما به تعقل و تفکر بسیار توصیه شده است. عقل در معارف اسلامی ابزار مهم شناخت و حجت درونی انسان به شمار می‌آید، هرچند به تنهایی و بدون هدایت الهی کافی نیست.
قرآن بیان می‌کند که عقل محدود است و نمی‌تواند ذات نامتناهی خدا را درک کند، اما می‌تواند وجود خدا و تا اندازه‌ای صفات و افعال او را بشناسد. همچنین قرآن بر استدلال یقینی و تقوای فکری برای رسیدن به شناخت درست تأکید دارد.